Japon kâğıdı nedir? Kâğıt restorasyonunda kullanımı ve gramaj seçimi

Japon kâğıdı (washi), kozo, mitsumata ya da gampi bitkilerinin uzun liflerinden elle ya da makineyle üretilen, çok ince olmasına rağmen dayanıklı bir kâğıttır. Uzun lifleri sayesinde düşük gramajda bile yırtılmaya karşı güçlüdür; bu yüzden kâğıt ve kitap restorasyonunda yırtık onarımı, boşluk tamamlama ve zayıf sayfaları güçlendirme için en çok kullanılan malzemedir.

Japon kâğıdı restorasyonda neden tercih edilir?

• Uzun lifler: ince bir şerit bile yırtığı güvenle bir arada tutar.
• İncelik ve şeffaflık: ince gramajlar metnin ya da görselin üzerine konduğunda okunurluğu kapatmaz.
• Esneklik: sayfayla birlikte hareket eder; onarım yeri sertleşip kırılmaz.
• Geri alınabilirlik: buğday nişastası tutkalı ya da metil selüloz gibi suda çözünen yapıştırıcılarla uygulandığı için onarım gerektiğinde nemle geri alınabilir.

Kozo, mitsumata ve gampi arasındaki fark nedir?

Kozo (kâğıt dutu) en uzun ve en güçlü liflere sahiptir; restorasyonda en sık kullanılan türdür. Mitsumata daha yumuşak ve ipeksi bir yüzey verir. Gampi ise ince, parlak ve yarı saydam kâğıtlar üretir. Onarımda lif türü, onarılacak kâğıdın dokusuna ve tonuna göre seçilir.

Hangi gramajı seçmeliyim?

Gramaj, kâğıdın metrekare ağırlığıdır ve onarımın amacına göre seçilir:

• Çok ince (yaklaşık 10 g/m² altı): metin üzerindeki yırtıklar ve kırılgan sayfaların yüzeyden güçlendirilmesi. Tengujo tipi kâğıtlar bu gruptadır.
• İnce-orta (yaklaşık 10–25 g/m²): sayfa kenarı ve kırık yerlerinin köprülenmesi, genel yırtık onarımı.
• Kalın (yaklaşık 25 g/m² ve üstü): eksik parçaların tamamlanması, cilt menteşeleri ve sırt güçlendirme.

Genel kural: onarım kâğıdı, onarılan kâğıttan biraz daha ince ve zayıf olmalıdır; böylece bir gerilme olursa asıl belge değil onarım kâğıdı etkilenir.

Japon kâğıdı nasıl kesilir ve yapıştırılır?

Onarım şeritleri makasla kesilmez; kâğıt üzerine ıslak bir fırça ya da kalemle çizgi çekilip lifler boyunca yırtılır. Böylece kenarda ince lif saçakları kalır ve onarım belgeyle yumuşak bir geçiş yapar. Yapıştırıcı olarak buğday nişastası tutkalı ya da metil selüloz kullanılır; onarım, kurutma kâğıtları ve hafif ağırlık altında kurutulur. Metil selülozun nasıl hazırlandığını metil selüloz rehberimizde anlattık.

Tengu kâğıtları

Arşivist & Dizayn, Japon üretici Hidakawashi’nin Tengu kâğıtlarının Türkiye distribütörüdür. Tengu serisi; 7,3 g/m² Regular, 18 g/m² ve 24 g/m² Naturel Shade, 34 g/m² Naturel Shade ve klorsuz (chlorine free) seçenekleriyle farklı onarım ihtiyaçlarına uygun gramajlar sunar. Ayrıntılar için Tengu sayfamıza ve Tengu ile kâğıt restorasyonu yazımıza bakabilirsiniz.

Japon kâğıdı nereden alınır?

Restorasyonda kullanılan Japon kâğıtlarının tamamını Japon kâğıdı kategorimizde bulabilirsiniz; örneğin Tengu Regular 7,3 g ve Tengu Naturel Shade 18 g. Yapıştırıcı için Aytex-P buğday nişastası ve metil selüloz en sık kullanılan seçeneklerdir. Ağır hasarlı belgeler için koruma ve restorasyon hizmetimizden destek alabilirsiniz.